İsrail’in Ulus Devlet Yasası

Bu sabah İsrail meclisi Knesset’ten geçirilen ulus devlet yasası, ilerleyen döneme dair pek çok şey söylüyor. Düzenlemenin en önemli yanlarından biri egemenliği altında tuttuğu topraklardaki 1.5 milyon Arap’ın siyasi karar alma mekanizmalarında yer almasına dair hukuki bir zemininin tamamen ortadan kalkması. Yasa metninde “ulusun kendi geleceğine dair karar alma hakkı sadece Yahudilere aittir” gibi bir ifade var. Bu ifadenin nasıl yorumlanacağını ilerleyen dönemde göreceğiz ama tahminlerde bulunmak çok zor değil. Yasanın içeriğine bakarak İsrail’in Batı Şeria’daki yerleşimlere hız vereceği, gerek kendi vatandaşı olan gerek de olmayan Filistinlileri mülksüzleştirme yönünde ciddi adımlar atabileceği ve Yahudi şeriatine hukuk sisteminde öncekine kıyasla çok daha geniş bir yer açacağı söylenebilir. Bu konuda ilk çevirimiz, Middle East Eye’ın konuyla ilgili bugün yayınladığı dosya. İlerleyen günlerde farklı görüşleri yansıtan yazıların çevirilerine yer vereceğiz. 

jewsih-state

İsrail Yahudi Üstünlüğünü Yasalaştıran “Ulus Devlet Yasasını” Kabul Etti

Middle East Eye- 18 Temmuz 2018

İsrail Perşembe günü Yahudilere Yahudi olmayan vatandaşlar üzerinde üstünlük sağlayan, İsrail’deki Filistinli azınlığın “ırkçı” olarak nitelendirdiği ve devlet rejimini bir zamanlar Güney Afrika’daki ırkçı rejime benzer hale getiren bir yasa geçirdi.

“Ulus devlet” yasası aylar süren siyasi tartışmalardan sonra, 120 kişilik mecliste 62 evet oyuna karşı 55 hayır ve iki çekimser oyla geçti. Oylamanın üzerine Filistinli milletvekilleri bağırıp yasa tasarısını yırtarak tepki gösterdi.

Meclis Sözcüsü Yuli-Yoel Edelstein “ırkçısınız” diye bağıran Filistinli parlamento üyelerini zorla çıkarmak üzere güvenlik güçlerini genel kurul salonuna çağırdı.

İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu oylamanın ardından meclise hitaben “Bu an, Siyonizm’in yıllıklarına ve İsrail Devleti’nin tarihine altın harflerle yazılacak” dedi.

İsrail’deki Arap Azınlığın Hakları-Adalah Platformu Direktörü Hassan Jabareen yasanın Güney Afrika’daki ırkçı rejimin en temel unsurlarını taşıdığını söylerek “sadece gayri-ahlaki değil aynı zamanda uluslarası hukukta yasaklanan unsurları da barındırıyor” dedi. “Bu yeni yasa İsrail devletinin kimliğini, İsrailli Arap vatandaşlarla birlikte Doğu Kudüs ve Golan Tepelerinde yaşayan 1.5 milyonluk Arap nüfusa rağmen sadece Yahudi halkına ait bir ulus-devlet olarak kabul ediyor ve devletin etnik-dini karakterini sadece Yahudilik üzerinden tanımlıyor” diye ekledi: “Egemenlik ve demokratik kendini idare hakkını -dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın- sadece Yahudilere ait olarak tanımlamakla İsrail ayrımcılığı anayasal bir değer haline getirdi ve Yahudi ırkının üstünlüğünü bütün yapısının en temeline yerleştirdi.”

Yazar ve Aktivist Mazin Qumsiyya, Middle East Eye’a İsrail’in karanlık bir yolda ilerlediğini söyledi: “İsrail gibi sömürgeci-yerleşimci devletler üç nihai sonuçtan birine varıncaya kadar gittikçe daha da aşırıcılığa kayar: Cezayir modeli (iki katmanlı etnik sistem), Avustralya/ABD modeli (yerlilerin soykırımdan geçirilmesi), dünyanın geri kalanındaki model (çoğulcu bir toplumda bir arada yaşama). Ulus Devlet Yasası daha çok üçüncü durumun kaçınılmaz olarak ortaya çıkacağını alttan alta bilen ırkçılar tarafından kerameti kendinden menkul bir şekilde ortaya atıldı.”

İkili Yapı

Ulus devlet yasası “ulusal kaderini tayin” hakkını yani İsrail’in kendi ulusal sembolik ve maddi önceliklerine karar verme hakkını sadece Yahudilere verdi: dünyanın neresinde yaşarsa yaşasınlar ve İsrail vatandaşlıkları olsun ya da olmasın. Yasa açık bir şekilde Filistinlilerin ve diğer Yahudi olmayanların yasayla eşit haklara sahip olduğuna dair bir ibare barındırmıyor. Yasa aynı zamanda İbranice’yi devletin tek resmi dili olarak tanımlarken Arapça’yı “özel statüde bir dil” olarak tanımlayarak resmi dil statüsünden düşürüyor. Sonuç olarak Ulus Devlet Yasası, anayasal güçte bir temel yasa olması dolayısıyla, İsrail’in etnik-dini karakterinin demokratik karakterinin üzerine çıktığını gösteriyor.

Yasa İsrail’in Filistinli vatandaşları, liberal İsrailli Yahudiler, İsrail cumhurbaşkanı ve yasanın rejimi ırkçılaştırdığını söyleyen İsrailli insan hakları grupları tarafından eleştirildi. Geçtiğimiz hafta yasanın geçeceğini tahmin eden Knesset’teki Birleşik Liste Parti Başkanı Ayman Odeh, “Vatandaşların yüzde yirmisi doğrudan ayrımcılığa tabi tutulacak. Bu apartheid değilse nedir? Bu ırkçı ve bütün utancını yitirmiş bir hükümetin beklenmedik bir anda yaptığı bir yasa” diye tweet attı: “Bu İsrail’in Arap vatandaşları kadar demokrasi için de ölümcül bir darbe.”

Birleşik Liste Üyesi Aida Touma-Suleiman yasayı ağır bir şekilde eleştirerek “Yahudi üstünlüğü kuracağını” ve “eşitlik’ kelimesini İsrail Devleti’nin siyasi sözlüğünden silip atacağını” söyledi.

Knesset’teki Filistinli milletvekilleri ve Liberal Yahudi vekiller Cumartesi gecesi 2500 eylemcinin eşliğinde bir araya gelerek Tel Aviv caddelerinde yasayı protesto etti. İnsan hakları grupları, yasalardaki Yahudilere tercihi olarak avantaj sağlama uygulamalarına bakarak İsrail’in 19548’teki kuruluşundan bu yana Yahudi olmayan vatandaşlarına karşı ayrımcılık yaptığını söylüyor. Ancak mevcut Ulus Devlet Yasası haklara dair ikili bir yapı kurduğu yani bir etnisiteyi diğerlerinin önüne çıkardığı için etkisinin daha derin ve uzun süreli olması bekleniyor.

Koalisyon Tavizleri

Filistinli vekillerle sol kanatta yer alan Siyonist vekillerin karşı çıkışlarını görmezden gelen Netanyahu hükümeti, kabinedeki merkez sağla aşırı sağ arasında ortak bir zemin sağlamak için yasanın dilinde bazı değişiklikler yaptı.

Aşırı sağ blok, hükümetin “devletle Yahudiler arasındaki yakınlığı arttırma” görevine dair maddenin diğer ülkelerdeki Yahudilerle ilgili olduğunu netleştirecek şekilde değiştirilmesine ısrar etti. Dindar partiler, ilk ifadedeki haliyle kaldığında bu maddenin İsrail’deki Yahudilere de uygulanması halinde liberal Yahudi akımları meşrulaştırarak dindarların sinagog ve din meseleleri üzerindeki tekellerini kırmasından korktular.

Netanyahu koalisyonundaki merkez sağcı üyeler, yasanın dilinden kolayca ırksal ayrım anlaşıldığına ve bunun da Batılı demokrasilerle İsrail arasındaki ilişkileri gerip İsrail’in en önemli uluslararası müttefikleri ve ticari partnerleriyle arasının açılacağına dair endişelerini bildirdiler. Merkez sağdakilerin endişeleri, “bir dinin takipçilerinin ya da bir etnisitenin mensuplarının ayrı bir yerleşim kurmasına” izin veren yasa yumuşatılarak giderildi. Yine de sadece Yahudilerin yaşayabildiği yerleşimler için devlet desteği verilecek. Yasanın geçmesinden önce 900 yerleşim yeri yani ülkedeki yerleşim birimlerinden dörtte üçü Yahudi olmayanların kendi belediye sınırları içerisinde yaşamasını zaten yasaklamıştı.

Filistinlilerin mülkiyet haklarının zayıflatılması konusunda devlete ciddi bir toplumsal destek geldi. Kasım ayında İsrail Demokrasi Enstitüsü’nün yayınladığı bir rapora göre İsrailli Yahudilerde üçte ikisi Filistinli vatandaşların İsrail’de toprak alma haklarının zayıflatılması gerektiğini düşünürken dörtte biri Filistinli vatandaşların toprak satın alma haklarının tamamen kaldırılması gerektiğini düşünüyor.

Son haftalarda İsrail vatandaşı Filistinli bir ailenin kuzeydeki Afula şehrinde bir ev satın alması yerel basına “Afula sakinleri karışık değil Yahudi bir şehir istiyor. Bu hakları, ırkçılık değil” şeklinde bir açıklama yapan eski belediye başkanı da dahil olmak üzere orada yaşayan yüzlerce kişi tarafından protesto edildi.

Adalah platformu ulus devlet yasasını eleştirerek “vatandaşlık, mülkiyet hakları, dil ve kültür alanlarında Arapları ayrımcılığa tabi tutuyor ve kendi ülkelerindeki siyasi alandan onları dışlayarak aşağı statülerini meşrulaştırıyor. Bugün dünyada kendini demokratik olarak tanımlayan hiçbir ülkede etnik aidiyet eşit vatandaşlık ülkesinin üzerinde tanımlanmıyor” şeklinde bir açıklama yaptı.

Yazının İngilizce orijinaline buradan ulaşabilirsiniz:  http://www.middleeasteye.net/news/israel-pass-law-enshrining-jewish-supremacy-878258111

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s