Ürdün, Suudi Arabistan ve Filistin Otoritesi İsrail’i Türkiye’ye Karşı Uyardı

Son dönemde Türkiye’nin Kudüs’teki varlığının sadece İsrail-Türkiye arasındaki bir çekişmeden ibaret olmadığı aşikar. ABD Başkanı Donald Trump’ın sunacağı “Yüzyılın Anlaşması” İsrail’in yanında duran ülkeler için öyle ya da böyle bir takım avantajlar sunacakken kimin daha büyük çıkar elde edeceği bu dönemdeki performansına bağlı gibi görünüyor. Kudüs konusunda Türkiye ABD ve İsrail’e karşı bir duruş sergilerken İslam toplumları tarafından tek duruş sahibi ülke olarak görülüyor ve böylelikle İsrail ve ABD’nin yanında yer alan ülkeler için de doğal bir rakip olarak ortaya çıkıyor. Filistin sokağında Ürdün, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Filistin Otoritesi hakkında söylenenler Türkiye’den nasıl söz edildiğine bakarak bunu doğrulamak mümkün.

Aşağıdaki haber İsrailli gazete Haaretz tarafından 1 Temmuz’da yayınlandı. Her ne kadar -propaganda yoğunluklu- yanlış bilgiler içeriyor olsa da ismi geçen ülkelerin Türkiye’ye bakışları konusunda ciddi gerçeklere de yer veriyor. Yeri gelmişken belirtmekte fayda var. Türkiye’den Kudüs’e düzenlenen turlarda mütedeyyin kişiler yoğunlukta olmasına rağmen bu turlar herhangi bir partinin ya da siyasi görüşün gölgesinde gerçekleştirilmiyor. İsrail, münferit ziyaret istekleriyle organize edilen turları farklı motivasyonlarla yapılıyormuş gibi göstererek bu turlara müdahalenin zeminini hazırlıyor. Diğer yandan tekil vakalar haricinde Türk ziyaretçilerin Mescid-i Aksa’da İsrail askerleri ya da polisleriyle çatışması gibi durumlar söz konusu değil. Son olarak da yazıda bahsedildiği gibi Türkiye’nin Kudüs Başkonsolosunun AK Parti üyesi olduğu da doğru değil. Yazıda bu hususlarla alakalı bütün bilgiler İsrail’in gelecekte muhtemel bir müdahalesini kolaylaştırmak amacıyla yapılan çarpıtmalardan ibaret.

Ürdün, Suudi Arabistan ve Filistin Otoritesi İsrail’i Uyardı: Erdoğan Doğu Kudüs’te Burnunuzun Dibinde İş Çeviriyor

Bu ülkelere göre “İsrail ayakta uyuyor.”

Amir Tibon, Yaniv Kubovich

1 Temmuz 2018

abdullah netanyahu.jpg

Ürdün, Suudi Arabistan ve Filistin Yönetimi geçtiğimiz yıl İsrail’i Doğu Kudüs’te Türkiye’nin gittikçe büyüyen varlığına karşı ayrı ayrı uyardı. Bu ülkelerce Türkiye’nin faaliyetleri Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Kudüs konusunda hak iddia etme çabasından” kaynaklanıyor.

Amman ve Ramallah’taki üst düzey yetkililer İsrail’e Türkiye’nin Kudüs’ün Arap mahallelerinde etkinliğini arttırdığını söyledi. İsrail güvenlik yetkilileri Haaretz’e durumun farkında olduklarını ve son dönemde konuya eğildiklerini belirtti.

Türkiye’nin Doğu Kudüs’te etkisini arttırma girişimleri İsrail güvenlik servislerince bir yıldan daha uzun bir süredir izleniyor. İsrailli kaynaklar Türkiye’nin şehirdeki etkinliğini arttırmak için birkaç farklı yoldan yararlandığını söylüyor.

Bu yollar arasında Arap mahallelerindeki İslami organizasyonlara yapılan bağışlar, Türkiye’deki, bazıları Erdoğan’ın Adalet ve Kalkınma Partisiyle yakından ilişkide olan İslamcı grupların organize ettiği ve Kudüs’e geçtiğimiz yıl binlerce Türkiye vatandaşını getiren turlar, ve Mescid-i Aksa’da Türk aktivistlerin öne çıktığı eylemler bulunuyor.

Meseleyle ilgi olarak Ürdünlü yetkililer İsrail’i “iş başında uyumakla” suçluyor. Diğer yandan İsrail’i, 2016’da imzalanan anlaşmadan ötürü şehirdeki Türk aktivitesine sertçe karşı koyarak ilişkileri tehlikeye atmamak için Doğu Kudüs’teki Türk faaliyetlerine karşı yumuşak davranmakla suçluyorlar.

Haaretz’e konuşan İsrail savunma yetkilileri Ürdün ve Filistin Otoritesi’nin meseleyle ilgili kaygılarını İsrail’e ilettiğini söyledi. Ancak aynı yetkililer İsrail’in sert önlemler almadığı söylentilerini de reddetti.

Bu yetkililere göre mesele geçen yıl yüzlerce Türkiye vatandaşı Eski Şehir ve çevresinde rahatça gezinerek Cuma namazlarında polislerle çatışmaya başladığında zirveye ulaştı. Yetkili, İsrail otoritelerinin sorunu tutuklamalar ve Türk aktivistlerin sınır dışı edilip bazılarına giriş yasağı konmasıyla hallettiğini söyledi.

Diğer yandan yetkili Türk faaliyetlerinin yavaşlamasına rağmen, halen ciddi bir kaygı sebebi olduğunu sözlerine ekledi. Söylendiğine göre Türkiye Doğu Kudüs’teki birtakım kuruluşlara AK Partiyle bağlantılı bazı İslamcı gruplar aracılığıyla yardım ulaştırarak etkisini korumaya çalışıyor.

İsrail polis teşkilatından bir kaynak “Burada mülk edinerek politik varlıklarını güçlendirmek istiyorlar. Bu Doğu Kudüs üzerinde hak iddia eden bir ülke daha istemeyen Filistin Yönetimi’nde de kaygı uyandırıyor” dedi.

Geçtiğimiz ay, 14 Mayıs’ta Gazze sınırında 60 Filistinlinin ölümünün ardından Türkiye’nin İsrail büyükelçisine ülkeyi terketmesini söylemesine karşılık olarak İsrail Kudüs’ün Türkiye başkonsolosunun ülkeyi terketmesini istedi. İsrailli kaynaklar, uzun süredir AK Parti üyesi olan başkonsolosun Mavi Marmara Filosu’nun organizatörü IHH’yla bağlantılı olan İslamcı gruplar da dahil olmak üzere Türkiye’nin Kudüs’teki duruşunu sağlamlaştıracak çalışmalarda bulunduğunu söyledi. Mavi Marmara Filosu’nun Gazze ablukasını denizden kırma girişimi sonucunda İsrail askerlerinin Mavi Marmara gemisine saldırması üzerine dokuz Türk vatandaşı hayatını kaybetmişti.

Ürdün’ün Türkiye’nin faaliyetleriyle ilgili temel kaygısı, Kudüs’teki İslami mekanların muhafızlığını kendisinin yapmasından kaynaklanıyor. Ürdünlü yetkililer İsrailli mevkidaşlarına Erdoğan’ın Ürdün’ün bu konumunu ortadan kaldırmaya çalıştığından şüphelendiklerini söylediler.

Filistin Yönetimi’nin kaygılarının temel kaynağı Türkiye’nin desteklerinin Filistin Yönetimi’ne muhalif, Fetih çizgisinin en büyük muhalifi Gazze’deki Hamas’ın politik çizgisine yakın İslamcı grupları güçlendireceğidir.

Suudi Arabistan da bu süreçte Erdoğan’ın Kudüs meselesini kullanarak Arap ve İslam dünyasında kendi imajını yükseltip kendisinin İsrail ve Trump yönetimine karşı durabilen tek lider olarak sunmaya çalıştığını söylemiştir.

Yazının İngilizce aslına şu bağlantıdan ulaşabilirsiniz:

https://www.haaretz.com/middle-east-news/.premium-jordan-saudis-and-pa-warn-israel-erdogan-operating-in-east-jerusalem-1.622011

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s